Website voor de  'Sectie Ter Haar'

Van de Nederlandse Entomologische Vereniging


Insecten

  • Wat zijn insecten?
  • Insectengroepen
  • Evolutie 


Lepidoptera

  • De schubvleugeligen
  • Micro vs macro lepidoptera
  • Dag en nachtvlinders
  • Evolutie
  • Nieuwste taxonomische inzichten


Onderwerp

Ervaringen in Papua in 2011 met wederom nieuwe soorten voor collectie en wetenschap!

Auteur

Rob de Vos

Datum

24-03-2012

Mededeling

Eind oktober tot en met november 2011 ging ik voor de vijfde keer naar Papua, Indonesisch Nieuw Guinea, om insecten te bestuderen. Er ging een vrij grote groep met me mee, ieder met zijn eigen specialiteit. Piet Zumkehr (microlepidoptera) en Gerrit Withaar (boktorren en andere kevers) zijn inmiddels veteranen te noemen, zij gingen respectievelijk voor de vierde en derde keer mee. Joop Schaffers ging voor de tweede maal mee als fotograaf, maar is al vroeg weer naar huis gegaan om persoonlijke redenen. Jannie en Siep Sinnema hebben een ruime ervaring in tropisch Afrika en Midden-Amerika opgedaan, maar gingen voor de eerste keer naar Nieuw Guinea. Zij maakten veel foto’s, film en keken vooral ook naar dagvlinders en een familie van vrij grote nachtvlinders, Uraniidae. Sandra Lamberts had ook al tropen ervaring opgedaan in Peru en Costa Rica, ging voor de eerste keer naar Nieuw Guinea en maakte duizenden foto’s die voor de Papua-insects website gebruikt zullen worden. Ten slotte hadden we ook gezelschap van Harry Smit die naar watermijten zocht in allerlei beken en stroompjes.

 

Contacten zijn in Papua enorm belangrijk. Franciscaner minderbroeder Henk van Mastrigt, zelf een groot vlinderverzamelaar, woont in Jayapura (de hoofdstad) en heeft een enorme verzameling met een bijna museale status. Henk kent de taal, de mensen en de gewoonten en regels die zo belangrijk zijn om voor anderen onmogelijke zaken gedaan te krijgen. Aan Henk hadden en hebben we enorm veel te danken. Helaas was hij tijdens ons bezoek in november 2011 zelf in Nederland, maar gelukkig hebben we (ook via Henk) goede contacten met twee belangrijke plaatselijke universiteiten: de Universitas Cenderawasih (UNCEN) in Waena (vlakbij Jayapura) en de Universitas Negiri Papua (UNIPA) in Manokwari. Met name de laatste universiteit was in deze reis heel belangrijk. We hielden, zoals gebruikelijk, enkele powerpoint-lezingen om de studenten te enthousiasmeren. Er zijn dan altijd een paar studenten die opvallen om hun ambitie en buitengewone interesse in insecten en spinnen. Juist die studenten willen we stimuleren om verder te gaan met de insectenstudie, waarbij de Stichting Papua Insecten een rol kan spelen.

 

Nieuw Guinea is een enorm groot eiland (alleen Groenland is groter) en veel delen zijn moeilijk toegankelijk. Daarom is het noodzakelijk om van tevoren te plannen naar welk gebied je gaat, omdat eventjes van plan veranderen een hoop moeilijkheden kan opleveren.

Ditmaal gingen we naar De Vogelkop, een groot complex schiereiland in het noordwesten van Nieuw Guinea. Ik was daar eerder geweest in 1993 en 1996, maar kon toen niet alle geplande gebieden bezoeken. Ons plan was om het Arfakgebergte van Noord naar Zuid te doorkruisen, iets wat nu mogelijk is geworden door een nog maar kort geleden aangelegde weg. Ook het binnenland van De Vogelkop stond op het programma, in het Tamrau Plateau.

De wegen in de bergen zijn echter nog erg slecht en met een gewone luxe wagen of taxi kom je niet ver. Daarom moesten we zware auto’s met vierwielaandrijving huren. Met twee van dit soort auto’s (met vijf personen, twee chauffeurs, twee bijrijders en bagage) gingen allereerst naar Mokwam in het noorden van de Arfak. Het is een fantastisch ongerept gebied met zogenaamde mistbossen met veel baardmossen, ideaal voor “mijn” beervlindertjes waar ik onderzoek aan doe. Hier hebben we de beste lichtvangavonden gehad, ook al omdat we later problemen kregen met onze generator. Er werden vele nieuwe soorten nachtvlinders gevangen, zowel voor de NCB-collectie als voor de wetenschap. Op de weg naar het zuiden kwamen we langs stopplaatsen als Demaisi, Kobrey en Benyas, om uiteindelijk aan de zuidkant bij de grotere plaats Ransiki aan de Cenderawasih (=Geelvink of Paradijsvogel) Baai weer uit te komen. Kobrey ligt aan het noordelijkste van de twee Anggi Meren, Lake Gigi. Het was daar winderig en koud met veel regen op een hoogte van 1957 meter. Mijn grootste succes daar waren de twee door Siep Sinnema gevangen exemplaren van Nyctemera warmasina, een beervlinder die alleen in dit gebied voorkomt en slechts van enkele exemplaren bekend was en sinds 1928 niet meer was gevangen! De rups van deze soort leeft op een roodbloemige kruiskruidsoort (Senecio) en is nauw verwant met, hoe kan het ook anders, onze Tyria jacobaeae.

 

Onze tweede excursie ging vanuit Manokwari naar het binnenland van De Vogelkop, naar Senopi. Er zou een gastenhuis zijn voor toeristen en natuurliefhebbers, maar bij aankomst bleek er niemand aanwezig. Door de uiterst vriendelijke plaatselijke dorpsbewoners werden we in de pastorie gedirigeerd. Maar op de tweede nacht kregen we bezoek van de eigenaar, wat in eerste instantie niet begrepen werd door Gerrit Withaar. Hij had Pastor Yan als “insluiper” bijna uit zijn eigen huis gegooid! Het kwam later allemaal weer goed en Yan bleek een zeer aardige goed Engels sprekende en wereldbereisde  pastor, die zeer op ons bezoek gesteld was in het eenzame oord dat Senopi en omgeving toch is. Ook in Senopi hebben we leuke vangsten gedaan, al viel het wat tegen vergeleken bij de Arfak. Een interessante vondst was een nieuwe zangcicade voor de wetenschap, totaal onverwacht, omdat deze groep van soorten niet in dit deel van Nieuw Guinea verwacht werd (Hans Duffels, pers.meded.).

 

Al ben ik reeds vijfmaal in Papua geweest, elke reis is anders en brengt ook nieuwe vondsten met zich mee. Er is heel veel materiaal dat nog opgezet moet worden om bestudeerd te worden. Er is nog voor jaren werk!

 

Wilt u meer informatie over deze en andere reizen en wilt u zien wat wij met de studenten in Papua hebben bereikt, ga dan naar www.papua-insects.nl voor meer informatie. Met name de nieuwsbrief (aanklikbaar op de homepage) geeft een overzicht over onze laatste reizen.

Deze mededeling bevat de volgende kenmerken in de database:

Besproken soorten

Tyria jacobaeae (Sint-jacobsvlinder),

Besproken lokaties

Papua, Nieuw Guinea,

Trefwoorden

Excursie Nieuw Guinea, Nyctemera warmasina, Website Papua Insects (Klik hier),

 

Zoek Soort

Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam


Aan- of Afmelden