Website voor de  'Sectie Ter Haar'

Van de Nederlandse Entomologische Vereniging


Insecten

  • Wat zijn insecten?
  • Insectengroepen
  • Evolutie 


Lepidoptera

  • De schubvleugeligen
  • Micro vs macro lepidoptera
  • Dag en nachtvlinders
  • Evolutie
  • Nieuwste taxonomische inzichten


Onderwerp

Van het Zoölogisch Museum Amsterdam (ZMA) naar NCB Naturalis in Leiden, een megaverhuizing

Auteur

Rob de Vos

Datum

24-03-2012

Mededeling

In april en mei 2011 verhuisde de afdeling Entomologie van het ZMA naar het Nederlands Centrum voor Biodiversiteit (NCB Naturalis) in Leiden, in de andere helft van het jaar volgden de andere afdelingen. Dit was nodig, omdat de Universiteit van Amsterdam, eigenaar van het ZMA, de museale taak die het ZMA heeft niet langer tot zijn kerntaken rekende en daarvan ook niet langer de financiële last wilde dragen.

Velen van u zullen de afdeling Entomologie aan de Plantage Middenlaan 64 tegenover Artis wel eens hebben bezocht, op zaterdagopenstellingen, voor NEV-bibliotheekbezoek of gewoon voor collectiebezoek tussendoor met determinatievragen. Aan die traditie kwam, althans in Amsterdam, op 20 mei 2011 een eind.

Maar voor de verhuizing begon moest er eerst heel wat voorbereid worden. Allereerst moesten uit 44.000 laden alle bij ons nog in gebruik zijnde naftalineballen worden verwijderd en om hun speld draaiende en grote insekten preventief met in totaal honderdduizenden spelden worden gezekerd. Zo’n 10 miljoen insecten moesten worden gecontroleerd op hun standvastigheid in de dozen. Een monsterklus waarvoor zo’n 15 tijdelijke krachten werden aangesteld, inclusief personeel uit Leiden zelf, die vier maanden lang continu zaten te prikken. Vanaf mei begon de daadwerkelijke verhuizing, waarbij de regalen met laden op pallets werden ingepakt en naar Alphen aan de Rijn werden gebracht om aldaar eerst te worden gevroren tegen eventuele aanwezige vraat. De NEV-bibliotheek werd in dozen gepakt en tijdelijk opgeslagen bij het AMC, wachtend op een definitieve nieuwe locatie (thans is nog steeds niet bekend waar dat zal zijn). De altijd zo vertrouwde volle collectieruimte werd leger en leger en zag er onwerkelijk uit. Zó leeg hadden maar weinigen van ons het ooit gezien. 20 mei ging de laatste container en pallet de deur uit was de afdeling Entomologie nagenoeg leeg.

In juni kwamen de eerste vrachtwagens met ontsmet collectiemateriaal in Leiden aan. Speciaal voor onze collectie Entomologie was de hele 8e verdieping leeggemaakt in de 20 verdiepingen tellende collectietoren van NCB Naturalis. Pallet voor pallet kwam de collectie binnen. Alweer een monsterklus, omdat alles door de verhuizers netjes op zijn plaats moest worden gezet. De twee lege collectieruimten leken erg groot, maar naarmate alles binnendruppelde bleek het eigenlijk niet te passen. De kastjes raakten bijna het plafond en er was maar één loopgang mogelijk (twee is officiëel het minimum i.v.m. vluchtwegen). De sprinkhanencollectie paste niet meer en moest uitwijken naar het oude gebouw aan de Raamsteeg. De verwachtte schade tijdens de verhuizing is erg meegevallen, al is er nog steeds wel wat zoek en moeten er dingen gelijmd worden.

Een onverwachte bijkomstigheid is dat de laden en kastjes met spaanplaatbodem in zo’n afgesloten ruimte als in Naturalis voor een té hoge concentratie aan formaldehydedamp zorgde. TNO had zulke hoge waarden gemeten dat de 8e verdieping vanaf februari 2012 tot nu (augustus 2012) afgesloten moest worden. Dit probleem kan voor een deel worden opgevangen omdat er binnenkort op stalen kasten in compactors wordt overgegaan. De laden met spaanplaatbodem moeten echter nog wel vervangen worden, alweer een monsterklus! Het is nu nog niet bekend om hoeveel laden met verkeerde bodem het gaat.

De voormalig ZMA-collectiebeheerders en hun assistenten zijn momenteel in de Leidse collectie werkzaam. Een mooie gelegenheid om ook hier thuis te raken. Zo heeft ook hier elk nadeel zijn voordeel. Het is uiteindelijk de bedoeling beide collecties te integreren, maar daar gaan uiteraard jaren overheen. Voorlopig zullen beide collecties naast elkaar bestaan, maar hopelijk wel zo dicht mogelijk bij elkaar op systematische volgorde.

Gelijk met onze komst in Leiden werd een andere monsterklus geïntroduceerd. De gehele collectie moest worden gedigitaliseerd. Dat gebeurt op twee niveaus, op soortniveau en op objectniveau. Het zogenaamde 100.000 laden-project (ZMA en Leiden hebben samen zo’n 100.000 insektenladen) barcodeerde alle aanwezige laden en registreerde de inhoud op soortniveau. Op projectbasis worden ingediende en goedgekeurde voorstellen voor objectregistratie in speciale zogenaamde “digistraten”  per individu in de computer ingevoerd. Alle labelinformatie is van die groepen straks zodoende overal opvraagbaar en voor onderzoek beschikbaar. Thans gaat bijna niets meer zonder matrixcodescanner en computer. Alle mutaties moeten worden bijgehouden, dat soms als last kan worden ervaren, maar toch ook vaak als groot gemak, omdat (straks) alles snel vindbaar is.

Tot slot moet nog worden opgemerkt dat de bij ons in Amsterdam zo populaire zaterdagopenstellingen in Leiden zijn overgenomen. Elke derde zaterdag van de maand staat de Leidse, en straks ook weer de Amsterdamse, collectie open voor liefhebbers in de entomologie. Vrijwilligers in de collectie blijven nodig, het zijn onze “gouden handen” waar we geen afstand van willen doen en die we zo zeer waarderen!

Wilt u ook eens in komen kijken op een liefhebbersopenstelling, maak dan een afspraak via rob.devos@naturalis.nl of wim.hogenes@naturalis.nl.

 

Nog even dit: Onze nieuwe naam is sinds kort Naturalis Biodiversity Center (NBC), waarin dus het ZMA, NCB (Leiden), de collectie van de Universiteit van Wageningen en het Nationaal Herbarium zijn opgenomen.

Deze mededeling bevat de volgende kenmerken in de database:

Besproken soorten


Besproken lokaties


Trefwoorden

Zoölogisch Museum Amsterdam (ZMA), Nederlands Centrum voor Biodiversiteit (NCB Naturalis), ZMA (Zoölogisch Museum Amsterdam), NCB (Nederlands Centrum voor Biodiversiteit (Naturalis), Naturalis,

 

Zoek Soort

Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam


Aan- of Afmelden