Website voor de  'Sectie Ter Haar'

Van de Nederlandse Entomologische Vereniging


Insecten

  • Wat zijn insecten?
  • Insectengroepen
  • Evolutie 


Lepidoptera

  • De schubvleugeligen
  • Micro vs macro lepidoptera
  • Dag en nachtvlinders
  • Evolutie
  • Nieuwste taxonomische inzichten


Onderwerp

DNA barcoding van de Nederlandse (en andere) vlinders

Auteur

Camiel Doorenweerd (Naturalis Biodiversity Center)

Datum

24-03-2012

Mededeling

Soorten kunnen op basis van morfologie op naam gebracht worden, maar ook aan de hand van het DNA. Dit is handig bij lastige soortsgroepen, maar biedt vooral nieuwe mogelijkheden voor determinatie van premature stadia of resten, denk bijvoorbeeld aan uilenballen. Het stukje DNA dat hiervoor internationaal gebruikt wordt is een fragment van 650 baseparen (bp) en wordt de DNA barcode genoemd. Dit stukje is onderdeel van het COI gen (totaal ongeveer 2000 bp), dat op het mitochondriele genoom ligt (totaal zo’n 20.000 bp). Dit fragment is in de praktijk effectief gebleken voor determinaties en wordt universeel voor alle dieren gebruikt. De betrouwbaarheid van deze determinaties hangt voor een groot deel af van de kwaliteit en beschikbaarheid van referentie-DNA barcodes. Hiervoor is de Barcoding of Life Data Systems website opgezet (www.boldsystems.org). Hier wordt door onderzoekers en specialisten wereldwijd referentie barcodes aan toegevoegd, sinds 2010 ook op grote schaal door NCB Naturalis. Een referentie barcode bestaat ten minste uit: 1) de DNA barcode sequentie, 2) vindplaats & taxonomie gegevens, 3) referentie waar de voucher [voucher = bewijsexemplaar waarvan het DNA is afgenomen] in een collectie te vinden is, en 4) een foto. Vlinders worden al sinds 2003 veel gebarcodeerd en zijn waarschijnlijk de groep die op dit moment het meest compleet is (zie www.lepbarcoding.org). Bij Naturalis ligt de focus qua vlinders vooral op de Nederlandse fauna, de Nepticulidae en Gracillaridae wereldwijd en expeditiemateriaal van Vietnam, Indonesië en Papua. DNA barcoding resultaten van het expeditiemateriaal hebben al geleid tot het koppelen van mannetjes en vrouwtjes van sexueel dimorfe soorten, die meer dan eens als verschillende soorten waren beschreven. Verder onderzoek zal leiden tot de ontdekking van meer nieuwe soorten en de gegevens worden gebruikt voor biodiversiteitsschattingen. Echter, ook dichter bij huis zijn er nieuwe dingen te ontdekken. Zo zijn bij het DNA barcoderen van het geslacht Thera in Duitsland onlangs nog twee soorten gesynomiseerd en twee soorten van het geslacht Eupithecia gesplitst (Hausmann et al. 2011). In 2011 is in het natuurgebied Meijendel in de duinen bij Wassenaar maandelijks op licht verzameld door Wouter Moerland, de auteur en andere enthousiasten. Hierbij zijn 1237 exemplaren verzameld van meer dan 430 soorten. Hiervan zijn reeds 871 DNA barcodes bepaald en 770 foto’s gemaakt. Dit alles is toegevoegd aan de internationale database BOLD. De komende tijd wordt hiermee verder gegaan en wordt de monstername uitgebreid naar andere gebieden. Voor meer informatie kijk eens op science.naturalis.nl/dnabarcoding.

 

Referentie

Hausmann A, Haszprunar G, Hebert PDN (2011) DNA Barcoding the Geometrid Fauna of Bavaria (Lepidoptera): Successes, Surprises, and Questions. PLoS ONE 6(2): e17134. doi:10.1371/journal.pone.0017134

 

Deze mededeling bevat de volgende kenmerken in de database:

Besproken soorten


Besproken lokaties


Trefwoorden

DNA barcoding, BarcOding of Life Data Systems (BOLD), BOLD (Barcoding of Life Datasystems),

 

Zoek Soort

Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam


Aan- of Afmelden