Website voor de  'Sectie Ter Haar'

Van de Nederlandse Entomologische Vereniging


Insecten

  • Wat zijn insecten?
  • Insectengroepen
  • Evolutie 


Lepidoptera

  • De schubvleugeligen
  • Micro vs macro lepidoptera
  • Dag en nachtvlinders
  • Evolutie
  • Nieuwste taxonomische inzichten


Onderwerp

Bijzondere waarnemingen van macronachtvlinders in 2014

Auteur

Marcel Prick

Datum

04-04-2015

Mededeling

Het jaar startte met de overwinterende winteruilen die ook weer in het najaar werden gezien en die bijna allemaal op smeer afkwamen. Van Conistra ligula, donkere winteruil, telde ik één vlinder in het Vijlenerbosch, vier vlinders op de Putberg en maar liefst 26 in mijn tuin in Heerlen-Douveweien, nu de beste plek voor deze soort in Nederland. Van Lithophane ornitopus, lichtgrijze uil, werden twee vlinders in het Vijlenerbosch en vijf vlinders op de Putberg gezien. Op 7.iii.2014 zag ik in het Vijlenerbosch een Lithophane semibrunnea, bruine essenuil, en een Lithophane socia, geelbruine houtuil. Op dezelfde plek verschenen van eind maart tot half april zes Eupithecia lanceata, vroege dwergspanner. Buiten het zuidoosten van Limburg wordt deze soort hoogst zelden gezien. In dezelfde periode noteerde ik Aleucis distinctata, prunusspanner, op de Putberg en in de Wijlrebossen (2exemplaren.) en Lampropteryx suffumata, fraaie walstrospanner, in het Vijlenerbosch twee en op de Putberg één vlinder. Leucodonta bicoloria, tweekleurige tandvlinder, deed het dit jaar goed. Van eind april tot begin juni telde ik in het Vijlenerbosch 20 exemplaren. Groot was mijn verrassing toen ik op 11.v.2014 Proserpinus proserpina, teunisbloempijlstaart, voor het eerst in mijn lichtval in de tuin aantrof. Op 25.v.2014 was het weer raak in het Vijlenerbosch (Cyclophora annularia, nekspindertje) en in het aangrenzende Malensbosch (Plagodis pulveraria, geelbruine bandspanner). Van beide soorten ving ik een vrouwtje dat eitjes legde. De kweek van de eerste soort leverde slechts twee vlinders op en van de tweede soort kwamen 13 vlinders uit. Een bijzonder goed jaar was het ook voor Laspeyria flexula, bruine sikkeluil. Van eind mei tot begin oktober (twee generaties) werden in Heerlen-Douveweien, het Vijlenerbosch en op de Brunssummerheide 18 vlinders geteld. De bijzonder fraaie Callimorpha dominula, bonte beer, ving ik op 3.vi.2014 in het Vijlenerbosch. Hij laat zich hier vrijwel elk jaar zien. Apamea epomidion, zwartrandgrasuil, een Zuid-Limburgse specialiteit ving ik op 6.vi.2014 in het Eyserbos. Behalve in Zuid-Limburg voelt Caradrina kadenii, kadeni-stofuil zich ook goed thuis in Midden-Limburg. Op 21. en 24.vi.2014 ving ik in mijn tuin een vlinder. Ook in mijn tuin ving ik van eind juni tot half juli vier Eupithecia inturbata, esdoorndwergspanner, die in Zuid-Limburg nu een gewone verschijning is geworden. Een topjaar was het ook voor Lithosia quadra, viervlakvlinder. Zelf zag ik van begin juli tot eind oktober zes vlinders te Heerlen, Maastricht-Jekerdal en in het Vijlenerbosch. Hemistola chrysoprasaria, tere zomervlinder, was met vier vlinders van half juni tot eind juli vertegenwoordigd op de Putberg, in het Vijlenerbosch en te Heerlen-Douvenweien. Ook nieuw voor mijn tuin was Eupithecia simpliciata, meldedwergspanner, op 21.vii.2014 Samen met Arnold Wijker ving ik op 22.vii.2014 in het Vijlenerbosch een nieuwe soort voor Europa, Ericeia inangulata, een vrouwtje. Dit moet een verstekeling, meelifter zijn, want de soort hoort thuis in het Indo-Australische gebied. Ennomos fuscantaria, essenspanner, is buiten Zuid-Limburg een zeldzame soort, maar hier vrij algemeen. Ik telde dit jaar slechts drie vlinders van begin augustus tot half september in het Vijlenerbosch, Eyserbos en Heerlen-Douveweien. Pungeleria capreolaria, dennenbandspanner, heeft een populatie in het Vijlenerbosch. De soort vliegt in een langgerekte generatie van mei tot in oktober. Dit jaar nam ik van eind augustus tot eind september vier vlinders waar. De vrouwtjes zijn met 80% daar duidelijk in de meerderheid. Voor Cymatophorina diluta, eiken-orvlinder, vormen de Vijlnerbossen een uitstekend leefgebied. Van half september tot half oktober telde ik 50 exemplaren. Lithophane leautieri, coniferenuil, is pas in 2013 in Zuid-Limburg (Maastricht) opgedoken en op 25.x.2014 ving mijn eerste Nederlandse exemplaar in mijn tuin. Het jaar werd afgesloten met Epirrita christyi, bleke novemberspanner, waarvan ik op 30.x.2014 twee vlinders in het Vijlenerbosch, een goede locatie voor deze soort, ving. Aan het einde van mijn presentatie liet ik nog een aantal vlindersoorten zien die tijdens het Ter Haar/Snellen weekend van 4 tot en met 6 juli in het Vijlenerbosch te verwachten waren.

Bijbehorende foto's

Conistra ligula op de stroop; Putberg 13 Heerlen, Februari 2014

Proserpinus proserpina in de tuin in Heerlen; Putberg 13; 11-5-2014

Cyclophora annularia in het Vijlenerbos; 6-7-2014

Callimorpha dominula in het Vijlenerbosch; 3-7-2014

Apamea epomidion in het Eyserbosch; 6-6-2014

Lithosia quadra in het Jekerdal; Jekerdal 25; oktober 2014

Ericeia inangulata in het Vijlenerbosch; 22-6-2014. Een vrouwtje. Dit moet een verstekeling, meelifter zijn, want de soort hoort thuis in het Indo-Australische gebied.

 

 

 

 

Deze mededeling bevat de volgende kenmerken in de database:

Besproken soorten

Conistra ligula (Donkere winteruil), Lithophane ornitopus (Lichtgrijze uil), Lithophane semibrunnea (Bruine essenuil), Lithophane socia (Geelbruine houtuil), Eupithecia lanceata (Vroege dwergspanner), Aleucis distinctata (Prunusspanner), Lampropteryx suffumata (Fraaie walstrospanner), Leucodonta bicoloria (Tweekleurige tandvlinder), Proserpinus proserpina (Teunisbloempijlstaart), Cyclophora annularia (Nekspindertje), Plagodis pulveraria (Geelbruine bandspanner), Laspeyria flexula (Bruine sikkeluil), Callimorpha dominula (Bonte beer), Apamea epomidion (Zwartrandgrasuil), Caradrina kadenii (Kadeni-stofuil), Eupithecia inturbata (Esdoorndwergspanner), Lithosia quadra (Viervlakvlinder), Hemistola chrysoprasaria (Tere zomervlinder), Ennomos fuscantaria (Essenspanner), Pungeleria capreolaria (Dennenbandspanner), Cymatophorina diluta (Eiken-orvlinder), Lithophane leautieri (Coniferenuil), Epirrita christyi (Bleke novemberspanner),

Besproken lokaties

Heerlen-Douve Weien, Vijlenerbosch, Malenschbosch, Putberg, Wijlrebossen, Jekerdal (Maastricht),

Trefwoorden

Ericeia inangulata,

 

Zoek Soort

Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam


Aan- of Afmelden