Website voor de  'Sectie Ter Haar'

Van de Nederlandse Entomologische Vereniging


Insecten

  • Wat zijn insecten?
  • Insectengroepen
  • Evolutie 


Lepidoptera

  • De schubvleugeligen
  • Micro vs macro lepidoptera
  • Dag en nachtvlinders
  • Evolutie
  • Nieuwste taxonomische inzichten



Verslag Najaarsbijeenkomst sectie Ter Haar 8 oktober 2016

Door Hans Groenewoud

Aanwezig (35 personen)

Gerard Bergsma, Frits Bink, Jan Jaap Boehlé, Stieneke Bontsema, Guus Dekkers, Jurriën van Deijk, Maarten Eijsker, Willem Ellis, Maurice Franssen, Wim Gerritsen, Cees Gielis, Hans Groenewoud, Carel ten Ham, Hans Huisman, Maurice Jansen, Dity Jongsma-Kuipers, Klaas Kaag, Trees Kaizer, Maja de Keijzer, Sandra Lamberts, Violet Middelman, Charles Naves, Willem Oosterhof , Leo Poot, Andy Saunders, Jan Scheffers, Johan Schipperen, Siep Sinnema, Jannie Sinnema-Bloemen,  Henk Stuurman, Joke Stuurman-Huitema, Gerrit Tuinstra, Remco Vos, Reinder Wijma, Natalia Zacarias,

 

Afwezig met bericht van verhindering: (16 personen)

Ernest van Asseldonk, Hans Bijl, Tineke Cramer,  Ab Goutbeek, Dick en Mathilde Groenendijk, Bert Groothekke, Abel Jagersma, Wiebe Poppe, Frans Post,Peter Rooij, Lothar Rutten, Piet van Son, Jeroen Voogd, Arnold Wijker en Jaap Zwier.

 

Nieuwe leden: We zijn blij dat we maar liefst 6  nieuwe leden mogen verwelkomen:

Berthil Bosch, Jurriën van Deijk, Bas van de Meulengraaf, Naomi Oosterhof, Reinder Wijma en Natalia Wijma-Zacaria.

 

Opening van de vergadering door de voorzitter:

Siep Sinnema heet iedereen welkom op deze najaarsbijeenkomst van Ter Haar. Hij wijst er op dat dit jaar is gebleken dat nachtvlinders zomaar het wereldnieuws kunnen halen. Tijdens de EK finale voetbal in Parijs tussen Frankrijk en Portugal bleek het stadion Stade de France naast de voetballers en toeschouwers ook vele duizenden (?) gamma-uilen te bevatten. En ze bleken zeer dorstig want ze schroomden niet om bij Christiano Ronaldo op zijn gezicht te gaan zitten om zijn zweet op te zuigen. Over de officieel opgegeven reden van hun aanwezigheid valt te twisten (lampen van het stadion waren de voorgaande dagen dag en nacht aan geweest, waardoor alle gamma-uilen het stadion in zouden zijn gelokt), maar feit is dat de gamma-uilen op deze manier de wereldpers wisten te halen.

Siep vermeldt ook het droevige nieuws dat is ons dit jaar alweer onverwacht een zeer een prominent lid is ontvallen, namelijk Anton Cox. Sandra Lamberts spreekt een kort in memoriam voor Anton uit. Er wordt een minuut stilte in acht genomen om Anton te herdenken.

 

In memoriam voor Anton Cox door Sandra Lamberts:

Op 5 mei ’s avonds bereikte ons het bericht van het overlijden van Anton Cox.

Ik herinner me Anton, denk ik zoals eenieder in de zaal, als een enthousiast vlinderaar met ontzettend veel kennis en ervaring.

 

Maar liefst 47 jaar deelde hij die ervaringen met Marcel Prick. Vele malen zijn zij samen op pad geweest en kwamen ze samen naar de ter Haar of Snellen bijeenkomsten. Tijdens menig praatje gaf hij aanvullingen over de besproken vlinders met ervaringen uit zijn lange vlinderverleden. Daarin kwam vaak de ‘trend’ aan bod of een vlindersoort of juist voor of achteruit gegaan was in de loop der jaren.

En hij kon het weten; van jongs af aan had hij interesse voor vlinders. Bijna iedere avond ging in Mook de lamp aan. Maar ook tijdens vakanties kon hij op verschillende plekken zijn val neerzetten. De vlinders werden uit de val gehaald en zelfs al opgezet voordat de rest van de dag begon. Ook tijdens een congres in de duinen werd de avond aangevuld met de nachtvlinders die op het licht af kwamen. Dankzij deze vele ‘vangavonden’ ontdekte hij de Oosterse schoone (Eratophyes amasiella) als nieuwe soort voor Europa, maar hij ontdekte ook andere nieuwe soorten voor Limburg en Europa. 

 

In de loop der jaren heeft hij een enorme verzameling aangelegd die ook door vele contacten met andere specialisten en de diverse bezoeken aan beurzen werd uitgebreid maar ook werd verspreid. Hij had dan ook niet alleen binnen Nederland, maar ook in het buitenland veel kennissen in de vlinderwereld en zijn vangsten zijn in vele werken opgetekend. Zijn enorme toewijding heeft ervoor gezorgd dat het Natuurmuseum Tilburg en Nijmegen nu beschikken over een grote  overzichtscollectie microvlinders.

 

Dat was Anton. Met weemoed denk ik aan hem terug. De verhalen over de soorten die hij in het verleden allemaal gevonden had, of juist recent pas tegen gekomen was werden met een enorm enthousiasme en met een schittering in de ogen verteld. Meestal met een climax naar de bijzonder vindplaats zoals de huiskamer in een boeketje droogbloemen of de tijdstippen waarop men het beste op pad kon gaan om vervolgens versteld te staan van de grote schare aanwezige micro’s die men overdag niet gevonden had...

We zullen Anton’s kennis en verhalen gaan missen maar hem altijd herinneren als de aimabele goedlachse toegewijde vlinderaar uit Mook. Graag wil ik jullie dan ook een moment stilte vragen ter ere van Anton.”

 

Notulen van de vorige bijeenkomst (27 februari 2016)

Geen opmerkingen naar aanleiding van verslag bijeenkomst.

Verslag is bij deze vastgesteld.

 

Diverse bestuursmededelingen:

1.     Aankondiging van lezingendag op 28 januari 2017: Insecten voor plantenliefhebbers.
Planten en insecten hebben een nauwe relatie. Veel planten zijn afhankelijk van insecten voor bestuiving maar nog veel meer insecten zijn afhankelijk van planten voor hun voedsel. Die voedselrelaties zijn nauw en honderden in Nederland voorkomende insecten zijn afhankelijk van slechts een of enkele planten. Sommige planten worden door insecten met rust gelaten terwijl andere heel populair zijn en een eigen mini-ecosysteem vormen. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat het langzamerhand minder slecht gaat met de Nederlandse natuur. Twee groepen lijken het echter onverminderd slecht te doen: vlinders en bijen. Is het toeval dat deze beide een directe voedselrelatie met planten hebben? Op deze studiedag staat de relatie tussen planten en insecten centraal en proberen we een beeld te krijgen van hoe planten de verspreiding en trend van insecten bepalen.

2.     Overdracht Noctua.
Noctua is het database systeem waarin alle waarnemingen van de macro-lepidoptera zijn opgeslagen. De verspreidingskaarten van de vlinders en nachtvlinders op Vlindernet.nl komen allemaal uit Noctua. Willem heeft niet alleen aan de wieg gestaan van Noctua, maar heeft de database ook vanaf het prille begin in beheer gehad. En dat heeft hij altijd met veel enthousiasme en vooral ook deskundigheid gedaan. Helaas is hij vanwege gezondheidsredenen niet meer in staat dit werk voort te zetten. Daarom zet Siep hem tijdens de vergadering in het zonnetje, waarbij al deze mooie feiten worden gememoreerd en Siep hem bedankt voor zijn grote inzet.

Willem bedankt Siep op zijn beurt voor de mooie woorden en geeft aan dat hij het werk voor Noctua altijd met veel plezier heeft gedaan. Zelf heeft hij er ook veel van geleerd. Nederland heeft het grootste aantal waarnemingen per km2 in Europa en Noctua is om die reden absoluut een goudmijn. Willem gaat de vrijgekomen tijd gebruiken om te werken aan de database van de bladmineerders.

Hoe gaat het nu verder met Noctua? Maurice Franssen geeft als secretaris van de WVF (Werkgroep Vlinder Faunistiek) toelichting. Maurice, Erik van Nieukerken en Klaas Kaag hebben op 29 juni 2016 een gesprek gehad met Titia Wolterbeek en Jurriën van Deijk van de Vlinderstichting (DVS) over het overdragen van Noctua aan DVS. Hieronder staan de belangrijkste punten uit dat gesprek:

a.   DVS is bereid het beheer over te nemen. Jurriën gaat het doen maar kan daar niet structureel voor vrijgeroosterd worden; van de andere kant, hij zal ook ondersteund worden door José Kok en een collega voor de communicatie naar de waarnemers, en door Marijn Prins en Menno Venema op ICT-gebied en als achtervang voor als Jurriën er niet is. De communicatie met de waarnemers zal wel langzamer gaan dan bij Willem, maar dat zou bij iedereen zo geweest zijn. Een en ander wordt bekostigd uit eigen middelen van DVS.

b.   In eerste instantie zal Noctua gehandhaafd blijven als database waar de nachtvlinderwaarnemingen in zullen worden ingevoerd, maar op niet al te lange termijn zal overgegaan worden naar het eigen systeem van DVS (Anax).

c.    Het opsturen van lijstjes (digitaal of papier) zoals door een groep waarnemers nu gedaan wordt blijft mogelijk, DVS kan dat via hun programma ‘Landkaartje’ makkelijk verwerken. Jurriën krijgt daarvoor ondersteuning.

d.   Waarnemers kunnen nog steeds verzoeken indienen om informatie (bijv. waar is soort x gezien in de afgelopen y jaar). Voorwaarde was, is en blijft dat die waarnemers dan zelf ook een bijdrage aan de database Noctua geleverd moeten hebben.

e.   Dubbeltellingen zullen gecorrigeerd worden op de manier zoals Willem dat deed maar men wil streven naar wat finetuning daar. Men wil de validatie en ontdubbeling in waarneming.nl tzt via de NDFF laten lopen.

f.     Er zal jaarlijks overleg zijn met DVS om het beheer van Noctua te monitoren. Of dit overleg gedaan wordt door de WVF of de sectiebesturen of beide is een andere discussie, daar komen we nog op terug.

Alle leden van de WVF konden zich in dit voorstel vinden. Het bestuur van de sectie Ter Haar is ook akkoord gegaan.

Uit de zaal komen de nodige vragen die door Jurriën en Maurice worden beantwoord:

V:  Waar moeten de gegevens naar toe worden gestuurd?

A:  Naar Jurriën van Deijk. E-mail adres:  jurrien.vandeijk@vlinderstichting.nl .
V:  Komt er een integratie van de database Noctua en Waarnemingen.nl?
A:  Ja, die komt er.
V:  Zal Noctua als zodanig opgaan in het nieuwe systeem?
A:  Ja, maar de gegevens uit Noctua zullen wel herkenbaar blijven en blijven eigendom van de WVF.

3.     Aanpassing van het reglement.
Zoals besproken in de voorjaarsvergadering dient het reglement op een aantal punten te worden aangepast. Wat de zomerexcursies betreft moet het ook mogelijk worden om af en toe een excursie in het buitenland te organiseren en bij de contributieregeling wordt nu officieel bepaald dat mensen die zich later in het jaar opgeven niet meer de volledige contributie voor dat jaar hoeven te betalen. De vergadering stemt in met de voorgestelde wijzigingen. Zie bijlage 1 voor de exacte aanpassing van het reglement.

4.     Determinatiedag.
De evaluatie van de determinatiedag was positief. Er waren zeker 25 mensen en het is heel goed verlopen. Kortom voor herhaling vatbaar. Er doet zich echter een kleine complicatie voor. De secties Snellen en Ter Haar zijn door Astra Ooms en Oscar Franken van de NEV benaderd met de vraag of ze een dag in een cursus entomologie zouden willen verzorgen. Samen een dag of eventueel voor beide groepen (macro- en micro-lepidoptera) een aparte dag. Een determinatiedag én een cursusdag lijkt het bestuur echter wel wat veel van het goede. We zien meer in een combinatie van cursusdag en determinatiedag. Het bestuur stelt de vergadering dan ook voor om in de ochtend een cursus entomologie te geven en daarna een determinatiemiddag te houden. Het is dan ook logisch om ons, zowel in de ochtend als de middag, enkel op de macro-nachtvlinders te richten. De sectie Snellen zou dan een vergelijkbare dag voor de micro-lepidoptera kunnen organiseren.
Vanuit de vergadering komen de nodige reacties:

a.     Cees Gielis merkt op dat het voorstel was om de cursusdagen op de VU te organiseren. Dan is een combinatiedag niet meer mogelijk.

b.     Willem denkt dat een combinatiedag voor zowel de cursus als de determinatie te kort is.

c.      Joke geeft aan dat zeker voor de cursus de micro lepidoptera meegenomen moeten worden.

d.     Hans Huisman vindt het een goed idee om cursus en determinatiedag te combineren.

e.     Klaas vraagt zich af of het een idee is om op de Nationale Vlinderdag een workshop te houden om nachtvlinders te promoten.

Er zijn dus veel argumenten vóór en tegen de combinatiedag. Om aan alle ideeën recht te doen, wordt er besloten om een cursusdag samen met de sectie Snellen  te organiseren, naast een aparte determinatiedag. Op de cursusdag komen dan zowel de macro- als micro-lepidoptera ter sprake. Omdat twee extra dagen in het jaar toch wat veel van het goede lijkt te worden, wordt besloten om beide dagen om de twee jaar te organiseren. Dus afwisselend een determinatiedag en een cursusdag. In 2017 gaan we voor een cursusdag. Tijdstip en locatie (waarschijnlijk de VU te Amsterdam) worden nog definitief bekend gemaakt.

5.     Begroting. Henk Stuurman laat de conceptbegroeting voor 2017 zien. De begroting wordt zonder wijzigingen door de vergadering goedgekeurd en is bij deze vastgesteld. De begroting is te vinden in bijlage 2.

6.     Bestuurswisseling.

Gerrit Tuinstra is aftredend bestuurslid en kan niet meer herkozen worden omdat hij er al twee termijnen op heeft zitten. Maurice Franssen is bereid zijn plaats in te nemen en dat aanbod wordt dankbaar door de vergadering aanvaard. Ook voor Siep zit de eerste termijn van 3 jaar er alweer op maar hij stelt zich gelukkig herkiesbaar. De vergadering herkiest hem met algemene stemmen. 
 

Rondvraag

Sandra merkt op dat het bij reglementswijzigingen wel belangrijk is dat er zoveel mogelijk leden zijn. Het zou goed zijn om bij een volgende reglementswijziging alle leden via de mail daarvan op de hoogte te stellen. Het staat weliswaar in de agenda op de website, maar die wordt niet door iedereen bekeken.

 

 

Volgende bijeenkomst sectie Ter Haar: 1 april 2017


 

Bijlage 1:     Aanpassing reglement zoals goedgekeurd door de vergadering van 8 oktober 2016:

 

Huidige artikel 3:

De sectie stelt zich ten doel het bevorderen van de studie van de Macrolepidoptera in Nederland, omvattende de dagvlinders (Rhopalocera) en de macro-nachtvlinders (Heterocera), waarvan met name de laatstgenoemde groep de aandacht zal krijgen.

De sectie tracht dit doel te bereiken door o.a.

- het houden van bijeenkomsten (tweemaal per jaar)

- het organiseren van excursies

- het publiceren van wetenswaardigheden in het tijdschrift “Entomologische Berichten”en/of andere relevante tijdschriften

 

Nieuwe artikel 3:

De sectie stelt zich ten doel het bevorderen van de studie van de Macrolepidoptera in Nederland, omvattende de dagvlinders (Rhopalocera) en de macro-nachtvlinders (Heterocera), waarvan met name de laatstgenoemde groep de aandacht zal krijgen.

De sectie tracht dit doel te bereiken door o.a.

- het houden van bijeenkomsten (tweemaal per jaar)

- het organiseren van excursies. Deze excursies hoeven niet noodzakelijkerwijs in Nederland te worden georganiseerd. Kennis over Macrolepidoptera in onze buurlanden kan ook de kennis over de Macrolepidoptera in eigen land vergroten. Wel moet het streven zijn om de excursies voornamelijk in Nederland te houden en enkel bij uitzondering naar het buitenland te gaan.

- het publiceren van wetenswaardigheden in het tijdschrift “Entomologische Berichten”en/of andere relevante tijdschriften

 

 

 

Huidige artikel 14

a.   Leden dienen jaarlijks hun contributie te voldoen aan de penningmeester.

b.   De hoogte van de contributie wordt vastgesteld door het bestuur.

c.   Het bestuur zal niet tot vaststelling van de contributie overgaan dan nadat de ledenvergadering hierover een besluit genomen heeft.

 

Nieuwe artikel 14

a.   Leden dienen jaarlijks hun contributie te voldoen aan de penningmeester.

b.   Nieuwe leden die zich voor 1 juli aanmelden betalen de gehele contributie. Leden die zich na 1 juli aanmelden, betalen contributie vanaf 1 januari van het volgende jaar. 

c.   De hoogte van de contributie wordt vastgesteld door het bestuur.

d.   Het bestuur zal niet tot vaststelling van de contributie overgaan dan nadat de ledenvergadering hierover een besluit genomen heeft.


 

Bijlage 2:     Begroting Ter Haar kalender jaar 2017.

 

 

Inkomsten

 

Begroting

Jaar 2017

Begroting

Jaar 2016

Begroting

Jaar 2015

Uitgaven

Begroting

Jaar 2017

Begroting

Jaar 2016

Begroting

Jaar 2015

 

 

 

 

 

 

 

 

Contributies

1,296

1,266

1,115

Zaalhuur

150

150

150

€12 resp. €6

 

 

 

Kosten Franje

250

250

238

 

 

 

 

Vergaderkosten bestuur

80

55

54

 

 

 

 

Reiskosten bestuur

300

250

194

 

 

 

 

Administratiekosten

10

10

7

 

 

 

 

Bankkosten

110

110

103

 

 

 

 

Onvoorziene kosten

100

100

0

 

 

 

 

Determinatie- en cursusdag

125

75

0

 

 

 

 

Positief exploitatiesaldo

171

266

369

Totaal

1,296

1,266

1,115

 

1,296

1,266

1,115

 

Per 01-01-2016 zijn er 103 betalende leden en 5 betalende huisgenootleden = €1,266

Per 01-01-2017 zijn er 105 betalende leden en 6 betalende huisgenootleden = €1,296 (schatting)

 

 





Bijzondere gebeurtenissen tijdens de vergaderingen.
Willem Ellis stopt als beheerder van Noctua.


8 Oktober 2016   


Noctua is het database systeem waarin alle waarnemingen van de macro-lepidoptera zijn opgeslagen. Als u op Vlindernet de verspreidingskaarten van de vlinders en nachtvlinders bekijkt, dient u zich te realiseren dat de daarvoor benodigde gegevens allemaal uit Noctua komen.

Willem heeft niet alleen aan de wieg gestaan van Noctua, maar heeft de database ook vanaf het prille begin in beheer gehad.
En we weten allemaal dat hij dat altijd met veel enthousiasme en vooral ook deskundigheid heeft gedaan. Helaas is hij vanwege gezondheidsredenen niet meer in staat dit werk voort te zetten. Natuurlijk willen wij hem bij dit afscheid van Noctua graag in het zonnetje zetten om hem te bedanken voor zijn grote inzet.

Op de foto bedankt voorzitter Siep Sinnema hem namens de sectie Ter Haar.

Zoek Soort

Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam


Aan- of Afmelden